I- Şiirbilime Giriş, II- Kuram ve Çözümlemeler/ Mehmet Yalçın Sınırlarının belirsizliği ve üretim malzemesinin dil olması şiirin diğer sanat dallarından ayrı bir yerde durmasına neden olmuştur. Bu iki nitelik, şiire ilişkin günümüze kadar yapılan çalışmaların da farklı rotalarda gelişmesi sonucunu doğurmuştur. Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren gelişen çağdaş dil kuramları ve ardından göstergebilim, şiir çalışmaları için yapısal bir gösterge olmuş, dil incelemelerinde elden bırakılmayan dilin kendisi için incelenmesi ilkesi şiirbilimde de incelemenin doğrudan nesnenin kendi üstüne dönük olmasını sağlamıştır. Şiirin Ortak Paydası bu anlayışı yansıtıyor.

İki cilt olarak yayımlanacak olan Şiirin Ortak Paydası’nın I. cildinde (Şiirbilime Giriş) şiirbilimin temelini oluşturan çağdaş dil kuramlarına ilişkin özlü bilgiler verilmiş ve bu doğrultuda beliren kimi şiir anlayışlarına değinilmiştir. Jakobson, Rifaterre, Levin bu yaklaşımları ortaya atanlardan birkaçıdır. Verilen kuramsal bilgiler üç şiir çözümlemesi üstünde somutlaştırılmıştır. Bu çözümlemelerden ilki şiirbilimde öncü bir çalışma niteliğinde olan, Jakobson ve Levi-Strauss tarafından yapılan Les Chats şiirinin çözümlemesidir. Diğer iki örnek ise Melih Cevdet’in Orta Yaşlı Kadın ve Ece Ayhan’ın Bakışsız Bir Kedi Kara betikleri üstünde yapılan çalışmalardır. Bu şiirlerin iç ilişkileri üstüne yapılan derin gözlemler şiirbilimin odaklandığı noktayı kolayca duyumsatıyor.

Şiirin Ortak Paydası’nın II. cildi ise (Kuram ve Çözümlemeler) yazarın çeşitli dergilerde yayımlanmış olan yazılarından oluşmaktadır. Dergi yazılarının rahat diliyle üretilmiş olan bu yazılar şiirbilimsel bir anlayışla çeşitli metinler ve şiire ilişkin çalışmalar üstünde yapılan gözlemleri yansıtıyor. Kimi şairlerin şiir anlayışları gibi konular üstünde de duran yazar, özellikle Sombahar dergisinde yayımladığı şiirbilim hakkında bilgi veren Şiirin Boyutları başlıklı dizi yazılarla ilk ciltte yer alan bilgileri yalın bir Türkçeyle yeniden sunuyor. Şiirin Ortak Paydası, her iki cildiyle şimdiye dek bu alanda yapılan çalışmaların gözden geçirilmesi gerektiğini düşündürüyor.

Nihat Bayat